CHIBAI...

He Blog ngaihlua rawn tlawh thin tu te Pathian hmingin chibai kan buk a che u. In hunawl neih apiangah rawn tlawh ziah tur leh in ngaihdan hlutak tak te rawn ziak zel turin kan sawm a che u.

Friday, November 13, 2009

SLUM AREA AT AIZAWL ( News Item : Source.The Zozam weekly







Aizawl Slum Area 73-ah kum 3 chhungin Rethei 7.6% in an pung

Aizawl, November 9: Urban Developtmentm & Poverty Alleviation Department-in khawpui chhunga slum area survey nei tura a rawih Directorate of Economics & Statistics chuan an hna an zo tawh a. He an zirchianna atanga a lan danin Aizawl khawpui chhungah hian slum area 73 awmin, chutah chuan chhungkaw 13,423 zet an awm a, kum 2006-ah chhungkua 12,392 awmin kum 3 chhunga Rethei Chhungkhaw punna hi 7.6% zet an ni.

Slum Area 73 hi a vaia a zau zawng chu 57.895 Sq. Km ni a, hetah hian chhungkaw 13,423 awmah mihring 66,618 an awm a, heng zingah hian Below Poverty Line (BPL) chhungkua 4,447 awmin a mihring zawngchuan mi 22,069 an awm thung a ni.

Kum 2001 chhiarpui-ah khan Mizoramah Slum Population an awm lova, Census of India-ah pawh thehluh a ni lo.Khami chhiarpuiah khan Mizoramah mihring 8,88,573 an awm a, thingtlangah mi 4,47,567 awmin khawpui 4,41,006 an awm thung a ni.He statistics tlawh chhan hian Aizawl khawpuia Slum-a cheng mihring hi khawpuia cheng mihring atanga chhutin 15% vel lai an ni pha tihna a ni.

Urban Developtment & Poverty Alleviation Department chuan khawpui danga Slum Area an tih ang tak tak chu Aizawl ah leh Mizoramah awm loh thu an sawi a. North East-ah pawh hetiang area awmloh na State hi a awm nual bawk.Chu chu central sorkar pawhin an hria tih an sawi. Hetih rual hian National Slum Developtment Programme hnuaiah,heng mirethei te tana hmasawnna leh ruahmanna hi kalpui a ngaih avangin,khawpui rethei zual deuh te hmasawnna turin hmalak a nih thu an sawi bawk.

Economics and Statistics Department hotute hnen atanga thu dawn danin kum 2006 khan Aizawl huam chhungah hmun 73 chu slum area-ah puan a lo ni tawh a,heng hmunah hian In 12,392 an awm a ni.He survey atan hian ngawrh takin Statistics department hian hna an thawk a, Mizoramah chuan phai lam anga Slum Area mumal a awm ve loh avangin rethei deuh chhungkua leh veng a in luh thelh zung a, chu chuan hna thawh a ti harsa hle niin Statistics Department chuan an sawi a, he an survey hi UD & PA tih tir an nih angin an hnenah an la submit leh dawn a ni.

UD & PA Director C. Liantluanga hnen atanga thu dawn danin Survey hi sorkar laipui Ministry of Housing & Urban Alleviation hnuaia National Building Organisation ruahmanna a ni a, Slum area survey chu Information Ministry in Aizawla slum area dinhmun chiang zawk a hriat duh avang leh sorkar laipui atanga Slum Area Development hnuai a tanpuina lo kal tur te dik taka hman a ni theih nana survey hi neih a ni tur thu a sawi.





Thursday, November 12, 2009

HINDUISM IN MIZORAM.( Contribution of articles)


(S0urce: India hmarchhak rama sakhaw dangte sulhnu by: Rev.L.H.Rawsea ).


HINDU MOVEMENT LO THAN CHHOH DAN


Kum za emaw vel kal ta atang khan Hindu ho an harh thar a, Hindu nihna lamah an chiang thar nasa hle. Tunhma lam chuan Hinduism hi sakhaw zaidam leh dawhthei tak, sakhaw dang zuitute chungah pawh zahngai thei tak nia kan hriat thin a ni. India ram pumpui hi Hindu ram, Hindu-'Rastra'-a siam tumna a lian hle. India ram hi hnam khat, chi khat, tawng khat leh sakhaw pakhat nei ram kan ni tur a ni, an ti ta deuh ngut mai ! Heting rilru puthmang leh hmalakna hi " Hindutva" kan tih chu a ni .
Engvang nge ni ang le ? Hindu-ho rilruah raam neitu nia inngaihna lian tak a awm a. India ram history an han thlir a, ram neitu ni si a ram pawnlam atanga lolet te beihna an tawng fo chu tha an ti lo a. Kum zabi 9-na(AD) atang pawh khan Muslim-hovin an rawn run a,an pathian biakna hmunte an tih chhiat sak a, an awpbet bawk a an hausakna te an laksak thin a. Kum zabi 19 - naah British ho thuhnuaiah an han tlulut ve leh ta a. Ramdangmi leh sakhaw dang betuten an hnawt chep nia inhriatna leh him lo hle nia inhriatna neiin an lo harh chhuak ta a ni ber.

Kristiante leh Muslim anga inzawmna fel tak neih ve a, inpumkhatna tha zawk nei tura tan la turin an lo tho chhuak ta a ni. Chu rilru chuan "Hindu-na" chawk thovin ram hmangaihna thinlung thar a pe a, Hindu Rastra din ngei tumna a lo chak chho ta tial tial a ni. Kum zabi 20- na atang phei kha chuan an thawm a na tan hle ; amaherawhchu harsatna tam tak an tawk a, chuti chungin an kal chho zel a, kum 1980 hnu lamah phei chuan politics lamah dinhmun tha an chang a, an thawm a na ta hle a ni. Hetianga an lo than chhoh zel dan hi 'Independent hma' tih leh'independent hnu' tiin a thliar hran theih a ni.


INDEPENDENT HMA LAM :

Kum zabi 19-na laihawl vel, British hovin an awp lai pawh khan Kristiante hmalakna ep let ni chung si, Hindu teh ngun si lo, inhawng tak chung si a hmalakna hmuh tur a awm tawh a. Chung zing a langsar zual deuhte chu Arya Samaj te, Brahmo Samaj te, Rama Krishna Mission te hi ann ni. Kum 1882 vel khan Bankim Chandra Chatterjee-an Hindu Nationalism thawng tho zawngin boruak a nei a.Tun anga sakhaw dang biate ngaimawh deuh rana hmalak bul in tanna hi kum 1906 Vinayak Damodar Savarkar-a (1883-1966) hova hmalakna kha ani. Ani hi 'Hindutva' tih tawngkam chhertu pawh a ni nghe nghe.

Kum 1922-ah Hindu Mahasabha a lo piang a. Keshav Baliram Hedgewar (1889-1940) chuan Hindutva chu rawn chhawm nung leh in kum 1925 khan pawl pakhat, Rastriya Swayam Sevak(RSS) an tih hi a rawn din ta a ni. A din chhan ber chu sakhaw zalenna (secularism) awn tur zawnga thlemna lo kal lo do let tura thalaite buatsaih a, pi leh pute chena an lo vawn tawh Hindu sakhua leh zirtirna vawn nun ani. Kum engemawti chhung chu RSS te hi kar tin an inhmu khawm ziah a, nipuiah camp an nei thin. Chung hunah chuan hnam thil te, sakhaw thil a rilru puthmang tur te an in zirtir uluk hle thin a, hmelma laka inven dan tur chenin an infah uluk hle awm e.

INDEPENDENT HNU LAM:

Kum 1947-ah India ram chuan British awpna lak ata zalenna a lo nei ta a. Hetia mahnia ro inrel ram a nih takah hian sakhaw tin zalenna ram nih leh nih lovah duh dan a kai rual lo hle a. Indian National Congress chhungkua ah pawh 'Hindu traditionalist' leh 'liberal secularist' tiin lian takin a khi phuk a ni.RSS ho an kal vung tial tial a, kum 1948 khan Mahatma Gandhi thah a ni a. Sawrkar lamin a thattu kha RSS nen a inzawmna neia an hriat avangin RSS pawh an duh duh a chet an phalsak ta lova; mahse 1949 atang erawh chuan 'cultur thil' chauh va hma la tawh turin tihzalen an ni leh ta a ni.Tichuan politics lama a inhnamhnawih theih tak lovah chuan RSS bul tum in kum 1951 khan political party pakhat, Jan Sangh a lo piang ta a. Kum 1980 khan Bharatiya Janata Party (BJP) tia thlak a lo ni leh ta a. 1989 hnu lamah phei chuan BJP hi a lar ta hle a ni.BJP lo lar chak chhoh chhan hi Hindu te harh tharna rah chhuah a ni a, Hindu activist ten Hindu sakhua leh politic an suihzawm vang a ni thei ang. Hetiang boruak karah hian Hindutva movement chu a rawn sosang hle a. Mi chi hrang hrang lehkhathiam rual te, thu thar lakhawmtute, dan hre mite, scientists, professors, sumdawng leh sawrkar pisa-a hna hnuaihnung ber thawk thlengin Hindutva hian mi thlawp a hlawh hle ani.

HINDUTVA TUIPUITE INTHLUNKHAWM DAN:

Hindutva chu kan hriat angin ideology emaw, movement emaw a ni a, tuipuitu pawl hrang hrang sawmli chuang an awm a; chungho chu Sangh Parivar ( Family of the Order) tih an ni a. Heng pawl hrang hrangte hi fel takin an inthlung khawm a ni.RSS hian pa chan changin Hindutva tuipuite thlung khawmtu ber ani. Vishwa Hindu Parishad(VHP) hi hmun hrang hranga Hindu te inzawm khawmna a ni a; Bajrang Dal hi a tul apiang thawktu, kutke ber a ni.Zirlaiho zingah pawh pawl lar tak pakhat Akhil Bhartya Vidyarthi Parishad (ABVP) an tih pawh an awm bawk a; chutiang zelin Trade Union leh pawl hrang hrnagah pawh Hindutva hian thuk takin kua a hreuh a ni.

Hindu sakhaw sawi ropuina leh sawi vulna a nasa chho zel a. India ram pawh a ropui thei ang ber a sawi a ni. Isua Krista ngei pawh Himalaya tlang pangah ni tam tak rawn khawsa ve in, Hindu puithiam Sadhu te leh Sanyasi-te hnen atanga finna zirchhuak anga sawi te pawh a ni tan mek a. Lehkhabu pakhat 'Krishna leh Krista khaikhinna' chu Aizawl veng pakhatah hmuh a ni nghe nghe in literature lamah pawh kan ram (Mizoram) an rawn thleng a ni.

(MIZORAM CHHUNGAH ENGTIN NGE HMA AN LAK ? by: Mafaka).

Hindu ho hian Mizoram pawn lam atangin Kristiante hi min bei nasa em em a.Kum 1997 vela Bru leh Mizo inkar a buaina awm pawh kha Hindu pawl thenkhat sulhnu niin a lang nghe nghe a ni. Mizorama a Kristiante hi Bru te tana hmelma anga tar langin Hindu chu anmahni hmangaihtu leh duhsaktu, sakhaw thilah pawh an bulpui zawk anga an lantir tlat avangin Bru te pawhin Hindu sakhua bia angah an lo inngai ta hial a ni.Mizorama Kristiante chu anmahni (Bru) chawk buaitu ang ah min ngai ta hial a nih chu.

Bru National Union hminga Prime Minister hena April 29,1998-a Memorandum an thehluh ah phei chuan Mizorama Kristianten an temple te tihchhiatsak a, an hmeichhiate khawih chhia a, anmahni te pawh that ang hialin min sawi a ni.Hetiang buaina kan ram (Mizoram) chhung a a lo thlenna hi Hindu pawl thenkhat hmalakna vang a ni tih hi a chiang hle a ni.

Mizorama Kristianten hnamdang zinga rawng kan bawl hian 'Indirect Evangelism' hmangin rawng kan bawl ang hian Hindu pawhin Mizoramah hian 'Indirect Evangelism' kal hmang ang tho in an sakhua chu an rawn thehdarh mek a. 750 A.D atang khan South India lamah chuan an puithiam Sankarya Chaya chuan hma a ala nasa em em a. Tun hma lam a Buddhist hmun ni thin Assam te chu Hindu lalna ramah an rawn let ta a, Nepa ram Buddist hmunpuite pawh chu Hindu lalna ramah an rawn hneh ta zel a. Hun a lo kal zel a, kan Missionary te rawngbawlna hmun 'Barak Area' te pawh Ram Krishna Mission hmangin Hindu hmunah an siam ta zel a ni. Ka thianpa in Serampur-a B.D a zir lai a thil thleng ti hian min hrilh a,"Calcutta ah Ram Krishna Museum kan tlawh a, chuta duty pakhat chuan Mizoram a cheng kan ni tih a hriat hnu chuan Ram Krishna Mission hnuaiah Mizo zirlai engemaw zat an neih thu min hrilh a, mak ka ti khawp mai," tiin.

Kum 2004 khan Bawngvah khua-a Presbyterian Pastor pakhat chuan, Assam Rifle ho in mizo thlai 20 rual chu lehkha ziritr turin Ram Krishna Mission hnuaiah an la niin a sawi a. Chung thalai te chuan an nu leh pa an kalsan a. An awmna hmunah chuan tawngtai, inkhawm,Bible chhiar a theih lohva, Hinduism hlir an zir niin an sawi a. Chutiang chu a nih avangin an zinga tlangval pakhat chu a rawn haw leh a ni awm e.

Mizoramah hian a rukin hma an la mek zel a. Tunah hian Mandir pawh 30 chuang an nei tawh niin an sawi a, Temple erawh chu an la nei lo a ni awm e. 2005 December khan Vanapa Hall-ah Yoga chungchang sawihona ' Meditation Workshop' neih tujmin hma an la a,rokhawlhna avangin an thulh leh a, March 2006 khan he worshop hi an nei ta chauh a ni. He workshop huaihawttu te hi Brahma Kumaris, tuna Tuikhuahtlang a inbun mekte khi an ni.

Hman deuh khan ka thianpa in, "Hindu Sam bu ' Bhagavad Gita( Song of God) pawh tuten emaw an letling mek a nia aw " tiin min hrilh a. Chumi hnu reilote ah an lehlin thu chanchinbu ah kan hmu ta mai reng a( Evening Post. dt-?). Heti hian a inziak a:-

Hindu Pathian hla Mizo tawngin.

( Song of God, Bhagavad Gita -ah hian hla 700 vel a awm. The Gita tia koh Hindu lehkhabu hi Hindu thuziak zinga hlu ber pawl niin khawvelin classical philosophical lehkhabu a neih hlut ber zingah a tel nghe nghe, he hla dahkhawmna bu hi kum 5-2 BC vel a phuahkhawm a ni)
Aizawl :"Hindu sakhaw thuziak zinga a pawimawh ber tia an sawi ngam hial Bhagavad Gita ( Song of God) lehkhabu chu Mizo tawnga lehlin a ni a, he lehkhabu lehlin hi Mizote zingah nei an awm nual niin Zozam weekly chanchinbu chuan a ziak.Gita Mizo tawng hi phek 209-a chhah a ni a, a kawm khawng niin copy 1000 chhuta ni. A kawm khawng phek 209-a chhah chu Rs 20 man lek a ni thung. tiin kartin chanchinbu chuan a ziak.Hindu Pathian biakna lehkhabu pawimawh leh khawvela alehkhabu pawimawh ber pawl tia sawi thin Gita lettu hi Ramthanga Khawlhring a ni a. Heritage Foundation ( Guwahati) chhuah niin kum 2007-a chhuah niin a bu- ah hian a inziak.

He Hindu rinna lehkhabu pawimawh Mizo tawnga lehlin thuhmahruaiah hian a letlingtu chuan " He lehkhabu-a thute hi lei leh van innghahna, chatuan minung thuchhuakte an nih avangin, a neitu chatuan minung hnenah lawm takin ka hlan e," tiin a ziak nghe nghe.

Nunna Lalhnam mi leh sa ten he lehkhabuah hian thuhma an ziak nual a, thuhma ziak zawng zawngte hi Nunna Lalhnam mi leh sate vek an nih thu kartin chanchinbu chuan a tarlang bawk. " Lalpa (Khuavang) chu Lal a nih anga a inpuannate chunga a ropuina chu lang zel se. Hnam tinte a siam anga mahni nih dan theuhva a kohna hretute malsawmin awm rawh se..." tiin B.Lalthlengliana Vice Chairman, Nunna Lal hnam ( Saron Veng) chuan thuhma-ah hian a ziak.
" Gita bu hi uluk takin ka chhiar a, hnam damna tling thu hluin a khat ni berin a lang," tiin H.Chawngpianga, Lalpuithiam, Nunna Lal Hnam pawhin malsawmna a ziak nghe nghe.Hindu pawl hrang hrangtew hian India hmarchhak State tinah hian thawhpui (pawl/kohhran) 34 an nei tling niin Zozam weekly chuan a ziak a. Chung an thawhpuite chu - Nunna Lal Hnam ( Mizo hnam sakhua- Nunna Lalchhungkua) Shavei srael; Mizo kohhran, Bnei Israel leh Lal chhungkua unity ten an nih thu thudawnna hian a tarlang bawk.

"Heng Mizo rama an thawpuite thu ken ber hi a chunga kan sawi tak ang hiaan hmanlai kan pi pute sakhua leh pathian ( khuanu, Pu Vana etc) biak leh hi a ni.Langsar takin Isua Krista leh Bible an sawichhe bawrh bawrh fo a, an thuziakah pawh Kristian sakhua an bei viau a ni" tiin thudawnna hian a tarlang " "

MIZO RAMAH HINDUISM A HLAUAWM EM ?

Mizoram hi tunhma ang em chuan hnufual tawh lo mahila, a rama cheng, a bik takin Aizawl veng kilkhawr deuh leh thingtlang hmun thenkhat a mite chu ei leh bar zawnna kawngah pawh harsa tak tak kan la ni mek a. Heng harsatna hian Hindu a inleh duhna khawp a hring theiin a lang. Kum 2003 khan ' Chhanchhuahna khawpui' ah rawngbawlin ka kal tawh a. Chutah chuan an khaw zatve vel mihring chu Presbyterian Kohhranah an awm tawh a, a zatve dang chu ' Nunna Lalchhungkua' an la ni. An zingah Pathian thu ka sawi a, kar khat lai kan cham nghe nghe. Isua, Bible, Tawngtaite an tih duh tawh loh avangin an ngaihtuahawm hle a. An retheihna chhuanlama hmangin Mizorama Political party thenkhat pawh an dawr nasa hle. Retheihna khura an tluk luh avang leh Isua pawh an duh tawh loh avangin hetianga Hindu-a an inpe pawh hi an tan chuan thil tihawm tak a ni mai thei.

Hindu pa pasal a nei Mizo hmeichhia harsatna tawk pawh kan kawm fo ta mai. a tam zawk hi chu' retheih peihloh vang' an ni fur . India Policy pawimawh tak 'Look East Policy' implement a nih hunah hnamdang lo lut ta ruih ruih se, nupui pasal atan Hindu tlangval nei duh Mizo zingah an tam ang em?, tunah pawh kohhran leh pawl ang pawh a Hindu a inlet, sum leh pai leh ther hlo duh vang an awm mek a ni si a. Hindu pawl hrang thenkhat Arya Samaj te, Brahmo Samaj te leh Ram Krisahna Mission te hian zirna, medical leh sawrkar chakna an hmang thiam si a, Mizoram hi engtin nge an rawh beih dawn chhut a tul khawp mai.AYUSH te pawh Mizoramah Sawrkar Department pakhat hnuaiah a lo awm ta a. Kan tunhnu zel atan, Kristian zirtirna daltu a ni thei ang em le?. AYUSH chanchin chiang zawkin kan la rawn tarlang leh ang.

A tawp ber ah chuan , " Kan Ram ( Mizoram) Krista kan pe, Kan rilru pawh kan hlan;
inthurualin" ti ila. Mitin in SAVE MIZORAM FOR CHRIST i ti ang u.

Friday, November 6, 2009

RINNA THILTIH LEH RINGTU THILTIH (extracted from the book of 'Rinna thiltihtheihna(The Power of Faith)' By.C.Lalfakzual(Mafaka).

( Rinna chungchang ka sawi tur hi chhandam nih inhriatna kawnga 'rinna' ni lovin, ringtuten rawngbawlna-a an pen chhuah leh Pathian hnathawh lo lan thinna tur a 'rinna' chungchang a ni).

Pathian rawng kan bawlna leh amah kan rinna kawngah hian rinna thiltih leh ringtu thiltih thliar hran thiam a pawimawh em em a.Ka chanchin ka tarlan tam tak atang hian rinna thiltih leh ringtu thiltih tam tak ka hmu nasa em em a ni.Rinna chungchang hi Hebrai 11:1 ah heti hian kan hmu a,"Tin, rinna hi thil beiseite awm ngei a hriatna, thil hmuh lohte hriatfiahna ani,".Chu mi awmzia chu rinna chuan kan beiseite min hriattir a, kan hmuh loh te min hriatfiah tir thin a ni.'Rinna' tih leh 'Ring' tih awmzia hi ngaihtuah tham fe a awm a. Mi tam takin rinna an hriatfiah dan chu 'ring' tih hi a ni fo thin.

Rinna chu mi thiam ten chi hnihin an sawi thin a, chu chu 'Logos' leh 'Rhrema' a ni a.logos chu Genesis atanga Thupuan hi a ni a,Pathianin thu a lo sawi tawh te (Bible-a inziak) an ni.Rhrema erawh chu Logos hmanga Pathianin a sawi,Thlarau Thianghlimin a tih nun, a tla chawp a Pathian thu lo thleng thin hi a ni. Kan rawngbawlna ah hian Pathian hnathawh a lan theih loh thinna chhan ni a lang chu 'Logos'(ringtu thiltih) kan uar thin vang a ni fo thin.



Vawi khat chu Korea rama thalai rualte hi an hlimin Thlarau Thianghlim pawlna an dawng nasa em em a, chuvang chuan anmahni phurna avangin thil tha leh dik nia lang, Bible-a inziak ngei hmang chuan tih an tum ta a. An haw kawngah chuan lui pakhat hi lawng a kal kai ngai a awm a, tihian an ngaihtuah ta a," Petera pawh kha tui chungah ke in a kal thei a, keini pawh Lal Isua neitu kan nih avangin tui chunga kan kal ve theih lohna chhan tur a awm lo ve," tiin tui chunga kal ngei inring chuan lawng atang chuan tuiah chuan an zuang thla ta a. Vanduai thlak takin tuiah chuan an tla hlum ta vek mai a ni. Heng thalai rualte hian rinna awmzia an hrefiah lova, Logos hmangin an ring a, tui chungah chuan an kal thei lo va, an vanduai phah ta a ni.

Hebrai 12:1b-ah chuan kan rinna siamtu leh tifamkimtu chu Isua a ni tih kan hmu.Chuvangin,Pathian hian ring thei turin rinna min rawn pe phawt a, chu mi hmang chuan kan ring ve ta ani ( Hriattirtu chu thlarau a ni.1.John 5:7). Rom 10:17 ah chuan, " Chutichuan, rinna chu hriatna avangin a lo awm thin a.Tin, hriatna chu Krista thu vangin a lo awm" tih kan hmu bawk a ni.Ring thei tur a rinna min pek hi khawvel thil leh Setana hnen atang ni lovin Pathian hnen atangin kan thinlungah a lo awm hmasa thin a ni ( Rom.10:8b). Chu rinna min pek avang chuan keinin ring chungin kan kal a, thil hmuh lohte hriatfiahna leh thil beisei te awm ngei a hriatna chu a takin a lo thleng thin.Petera tui chunga a kal theihna chhan chu ring thei tura rinna petu Lal Isuan,"Lo kal ve ta che" ti a hriattirna a pek vang a ni.

Ringtu thiltih lan chhuah dan kawng hrang hrang a awm thei ang a,chutiang chu Korean thalaite kan sawi ang mai khan a ni fo thin. Entirna:- Ramhuai hnawh chhuah theihna te,tihdamna etc. te hi Bible-in ringtute rawngbawlna tur a sawi a nih laiin mi zawng zawngin ramhuai an hnawt chhuak vek lo va, damlo te pawh an dam vek kher lo va, a chhan chu Pathian thu awmsa (Logos) hmanga an tih thin vang a ni.

Kan ramah hian kohhran angte leh pawl, mimal ang pawhin rawngbawl hna kan thawk nasa em em a, kan hahin kan insengso nasa em em bawk thin. Kan tihdan tam tak hi chu ringtu thiltih(Logos) hmangin niin a lang fo thin a. Chutiang kan thiltih thin chu mihring atanga chhuak rinna niin a hriat a. Programme kan siam hmasaa Pathianin rawn nemnghet mai turah kan ngai mai thin a ni.

Vawi khat chu rawngbawltu thahnemngai takte hian hmun pakhatah mi awm tha duhlote awmkhawm thinna hmunah counselling leh a tul dan ang zela rawngbawl tura chhuah an tum a, an chhuah hma chuan, "Ngun takin ngaihtuah hmasa phawt teh u, Pathianin chulai hmuna kal tur chuan a tir che u tih in chiang em,?" tiin thurawn ka pe a.Anni chuan," An awmdan atang pawhin an mamawh ngawih ngawih tih a hriat sa reng a, Pathian hriatrtirna hranpa dawn a ngai lo ve," tia min chhang chungin phur takin an kal ta a. A hnu a ka hriat leh dan chuan an va kalna a mite khan an lo ngaisang lo em em a, an duh ang a hun an va hman theih loh mai bakah an kal hma ai khan an beidawng haw hial zawk a ni.

Tirhkohte 19:11-16 ah khan Pathianin Paula kutin thil mak tam tak a tihtir a, a inhrukna puan te, fenthuah te damloten dam nan an hmang a, ramhuaite pawh an chhuak thin a.Chutiang thil an hmuh chuan Skeva fate chuan ramhuai pai an hmu a, Lal Isua hmingin hnawhchhuah an tum ve ringawt a, mahse ramhuai chuan chhuahsan a hnekin anmahni chu sawisain a timualpho ta hial zawk a ni.

Rinna thiltih (Rhrema) erawh chu Pathian thu awmsa kha a tak in mihringah Pathianin a tak a a thlen theihna tura a hriattir thin hi a ni.Mihring chu a hmanrua-ah tangin a titu (thawktu) erawh chu Pathian a ni thung.Mosian Tuipui Sen a vuak chah lai khan 'Tiang' hmangtu chu Mosia (mihring) a ni ngei mai a, mahse Tuipui Sen tichattu chu Pathian a ni thung a ni.Engatinge Mosia'n Tuipui Sen kha a vuak ngawt chu le? kan tih chuan Lalpa thupek (Rhrema) a dawn vang a ni a, chu chu 'rinna thiltih' chu a ni. Rinna hi leilung dan ( nature law) ah a innghat lo. Abrahama te nupa in an tar tawh hnua fa an nei tr, Petera tui chung a kal te, Elija'n mitthi a kaihthawh te, Mosian Tuipui Sen a vuak chahte hi leilung dan a thil awm thei lo a ni.

Pathian thu 'Logos' leh 'Rhrema' then hran lohna hian rinna thiltih hi min hriatfiah tir lo thei fo a ni.Bethesda Dil kha a awmna hmun a la ngai reng a, a tui pawh a danglam chuang lo tih vangin va inchiah ve ta ngawt ila kandam kher lovang, tui a fawn lai chauh va inchiahte tan damna a ni.

Rinna, Pathian hnen atanga lo thleng, Pathian thu (Rhrema) Petera hnen a lo thleng chuan tui chunga kal thei turin rinna a pe a ni. " Rinna chu hriatna avangin a lo awm," tih hi ngun taka chhut a ngai a. He hriatna hi benga hriatna (hearing) nmiin mi thenkhatin an ngai thin. Chutiang chu lo ni ta se, Job'an "Beng a hriatna mai zawngin ka hre tawh chia..."tia a sawi hma hian rinna a nei tawh tihna a ni ngei ang a, sim tur pawh a nei lovang. Mahse, " vut leh vaivuta thu in ka sim ta e," a tih hian benga hriatna vang a ni lo tih a hriat theih a ni.

Pathian thu Logos chu mi zawng zawngin kan hre thei a, mahse Pathian awmerawh chu kan hre vek thei lo a ni.Paula'an a pianthar thu a sawi " Aw zawng a hre na-a nimahsela tumah a hmu si lo," (Tirh.9:7) a tih leh " Tin, ka thiante chuan eng chu an hmu na-a, mi betu aw erawhchu an hre lo'(Tirh.22:9) a tih leh si hi inkalh tlat in a lang thei a, mahse Paulan a sawilan duhlai tak chu,'Pathian thu benga hriatna hi Pathian aw hriatna a ni lo' tih hi a ni.

Hriatna chuan rinna a neihtir lo thei lo a. Marka 16:17-18-a kan hmuh ," Heng chhinchhiahnate hian ringtute chu a zui zel ang," a tih hi thju in kan hria(hearing) a, mahse damlo chunga kut kan nghah in an dam zel lo a ni.A chhan chu Pathian thu la inphum ru, Lalpan hun a tih hun a hman tur Rhrema a ngai thin a ni. Pathian thutiam a taka chantir hi 'Rinna thiltih'kan tih chu a ni a.Artui, Arpuiin a awp lai chuan a note hmuh chakin keu phel ta ila, arnote keu hun a la nih loh avangin engmah lovah kan chhuah dawn a ni. Chutiang chuan Lalpa hnen atanga rinna chu a hun tak a lo thleng dawn a ngai a ni.

Ramhuaiin a tihbuai Lal Isua hminga kan hnawhchhuah thin pawh hian hman a kan tihdan kha a rintlak loh fo thin a ni. Keimahni thahnemngaihna leh finna hmang a kan tih chuan kan hlawhchham fo thin.

Vawi khat chu Setanic ( Setana Pathian-a betu) pakhat luhlul deuh hi a awm a, chu mi kawchhunga ramhuai hnawhchhuah chu hna hmanhmawh thlak tak niin kan hria a. Pathian hnen a kan tawngtaina-ah chuan ka thinlungah hian 'remtih rih lohna' a awm tlat a ka hriat avangin ka buaipui duh rih lova. Ramhuaiin a tihbuai nasat em avang chuan amah pawhin hnawhchhuahsak vat a duh avangin kan riahna-ah chuan a mutpuan a rawn pu lut ta hial a. Mahse a sawt dawn rih lova hriatna ka neih avangin ka naute (counsellors) thenkhat chuan an khawngaih avangin an buaipui ta tho a. Kei erawh chuan ka mutsan daih nghe nghe a, tichuan tlai var a an buaipui pawh chuan engmah an ang chuang lo a ni.

Zan khat chu Pathian hnenah tawngtai leh in chu pa chhanchhuah hun tur chu min hriattir turin Pathian hnenah ka ngen leh ta chiam a, a chhanna ka dawn chu'zan inah' tih hi a ni a. Kan hmanrua tur chu thil mawl te anga lang a ni n nghe nghe a. Kut insuih a ding kual chungin a laiah chupa chu kan awmtir ang a,'Zan a lo thleng mek e, muang lovin bei ru,'(KHB-526) tih hla kan sa ang a, kan hah buai ngai lovin Pathianin ramhuai chu a hnawhchhuahsak dawn a ni.Chu Pathian hriattirna (Rhrema) chu a chiang em em a, chu rinna min pek avanga ring chung chuan rawngbawlna chu kan buatsaih ta a. He mi tum a Pathian hnathawh lo lang hi a ropui em em a ni.Pathianin ramhuai chu a hnawhchhuahsak mai bak ah Isua Krista chu Lal leh Chhandamtu a pawm thei turin a tanpui nghal a ( Presbyterian Kohhran Thurin No.VI-na). Tap zawih zawih in kan zai lai chuan Pathian hnenah a nun a hlan nghal nghe nghe a ni.

Ringtu thiltih ( Logos) ah hian mihring kan hah thlawn in kan insengso nasa em em thin a ( Sam 127:1). Rinna thiltih ( Rhrema) ah erawh chuan Pathianin a ropuina turin kawng a lo buatsaih fel hmasa vek thin ( Phelh ula, han kai rawh u. -Luka 19:30b). Rinna Pa, Abrahama pawh khan Pathian aw a hriat hmasak hnuah a kal chhuak a, chu a rinna chu a felna-ah ruat a ni a, hlawhtlinna a hmu ani. Nova pawh khan Pathian aw a hriat hnuah chauh rinna in lawng a tuk a, chu rinna avang chuan amah leh a chhungte zawng zawng chhandamna lawngah an chuan theih phah a nih kha.

Camping leh Crusade neih chang pawh a mi tam takin thlarau piantharna an neih lohna chhan chu rinna in Pathian an pan loh vang a ni ( Rom.8:24). Thlarau Thianghlim pawlna leh hriattirna tel lovin thiante tih vangin emaw, chhungte laka hmingthat duh vang emaw in Pathian hnenah an inhlan thin. Rawngbawltute lah in kan rawngbawlna hlawhtling anga lantir kan chak luat avangin Pathian hnathawh ngaichang lovin kan nawr chiam thin a, chuvang chuan rinna-a piangthar aiin ring chunga piangthar an awm fo thin a ni.

He rinna-a nun leh thiltihtheihna-a rawngbawl tur hian mihring finna leh remhriatna a hman tlak lohva ( Tin, in rinna chu mihring finna a innghat lovin, Pathian thiltihtheihna-a in nghat a awm theihna turin ( 1.Kor.2:4,5), Pathian a awmna nunah chauh a inghat a ni. Chuvang chuan chhandamna chang tur leh thiltihtheihna nen a rawngbawl turin Pathian chuan amah-a awm reng turin min fuih nasa em em a . 2.Kor.13:5 ah chuan, " Rinna ah chuan in awm emaw nangmahni ngei inchhin thin ula, nangmahni ngei infiah thin rawh u," tiin min hrilh nghe nghe a ni. Chuvangin 'ringtu thiltih' chu khawvel mite pawhin Isua hming a an tih ve theih, hlawkna awm lo a nih laiin 'rinna thiltih' erawh chu amaha awm reng a te chauhin an neih theih, Pathianin mal a sawm thin chu a ni.


Thursday, November 5, 2009

AWM HRANNA ( Short Sermon).

"Ringlo mite nen rual lo taka nghawngkawl bat dunin awm suh u;suahsualna leh felnain engnge intawmna an neih?.Anih loh leh thim leh engin engnge inpawlna an neih?....Chuvangin, "An zing ata lo chhuak ula, Ahrangin awm rawh u,...(2.Kor.6:14-18.)


'Awm Hranna' awmzia chu, khawvel thil leh nun atanga, a hnen lama awm tur a Pathianin a Fapa Isua
Chhandamna hmanga a 'kohchhuah' 'Awm hran tir' te nun sawina a ni. Pathian hian khawvel mite leh an thiltihte
laka min awmhrantir hian chhan leh vang a nei thin a,
hmanrua pawh a hmang bawk thin a ni.


THUTHLUNG HLUI MITE

Abrahama kha Pathianin Haran khua atanga a koh chhuah khan ti hian a sawi a " I khaw lam ata leh I laichhin te ho zinga ta leh I pa in ata chhuak la, ram ka la entir tur che lamah kal rawh'. (Genesis 12:1) Pathianin a koh chhuah chhan chu, ram ka la entir tur che lamah' tih vang a ni a. Lota leh a chhungte kha Sodom khaw kang tur laka tangin an kut ah a chelh a, a hruai chhuak a (Genesis 19:16) Israel fate kha Pathianin " Nangni chauh hi khawvela chhungkua zawng zawng a ka hriat in ni a. (Amosa 3:2) a tih avangin, Josefa leh a chhungte chu Gosen ramah Aigupta mite nena in awmpawlh lo turin ram a pe bawk a (Genesis 47:6). Malsawmna an dawn theih nan " Chhuak rawh u, chhuak rawh u..." (Isaia 52:11) tiin Jerusalem sual na laka inthiar fihlim a, a lawm zawng a nung tur in a ko bawk a. Tichuan Pathian in Insrael fate chu ei leh in tuir chen in a ti hrang hial a. (Lev.11:1-47)Thlarau lam nun atan pawh Dan zawm tur a pe a ni. (Exodus 20:1-17).

THUTHLUNG THAR MITE

I Peter 2:9 ah chuan ti hian kan hmu a "nimahsela thim ata chhuak a eng mak tak a lut tura ko tu che u thatna chu in entir theih nan nangni zawng chi thlan Lal Puithiam ho, hnamthianghlim, Pathian mite ngei in ni si a". Hei hian thuthlung thar fate chu Pathian ta leh a khua leh tui ni tur in fapa Isua Krista hmangin min ko ti kan hmu a ni. "In thi tawh a in nunna chu Pathianah chuan Krista hnenah thuhrukin a awm si a" (Kol 3:3) Thuthlungthar fate chu "Kros chuan khawvel nen min ti hrangta" tiin 'Awm hranna' chu a lo thleng ta a ni.

ENGTIA AWMHRAN TUR NGE ?


a) Van mi anna nun vangin : " leia siam mi anna kha kan put angin, van mi anna chu kan pu bawk dawn a ni (Kor 15:49). Lal Isua Chhandamna avang chuan 'Mithianghlim ten nen chuan tualkhat leh Pathian chhungte kan ni ta zawk a. (Ephesi 2:19). Anih na diktak chu 'he lei rammi kan ni lo khualzin kallai mek kan ni' tih hla ang hi a ni'. Chuvangin, Lal Isuan tawngtai dan tur min zirtir pawh in" I duh zawng Vanah an tih angin lei a min ti rawhse (Matthaia 6:10) ti turin ' Awm hranna nun' chu a rawn sawi hial a ni, kan awmdan leh rilru put hmang te chuan van lam thil ngaihtuah ila, ' I ro awmna apiangah I rilru a awm thin' tih a ni si a.

Khawvel thilin min chiahpiah thin mahsela, chung lama rilru nghah tlatna nun 'Awmhranna' avang chuan Vana mi anna nun chu vawnhim a tul thin (Chutichuan Krista hnenah kaihthawhin in awm ve tawh chuan chung lam, Pathian ding lama thu Krista awmnaa thil awmte
chu zawng rawh u
(Kolossa 3:1). Van mi anna nun hrang kan neih lai hian thlarau do thintu tisa chaknate chu bansan a lo tul a, chu 'bansanna' nun chu 'Awmhranna nun' ze dik tak chu a lo ni (Duh tak te u, mikhual leh khualzin in nih avangin, thlarau do thintu tisa chaknate bansan turin ka ngen a che u, ( 1. Peter 2:11).

Nun leh thiltih ah : Piangthar Mize hlui a nung reng leh danglamna nei lo chu awmhranna ah a awm lo a ni ( ...mihring hlui chu a thiltihte chawpin in hlip tawh a, mihring thar chuan in inthuam tawh si a, chu mihring thar chu hriat famkimna nei turin, a siamtu anpui ang a siam thar in a awm a mek a ni. -Kolossa 3:9,10). Pathian hian a mite hi a mittlungin kan awm tih hriat hranna leh kan inthlair hranna tur min pek chu kan hnena a awm thin hi a ni a (Exodus 33:16), Chutiang bawk chuan aman min serhhran, awmhrantir tawh avangin kan chetzia, nun leh thiltih pawh a hrang a lang chhuak tur a lo ni thin (II Kor. 6:17, Ephesi 5:11).

A Tlangpuiin hengte hi tih loh tur a ni.

1. Inngaih leh bawlhhlawh zawng zawng.
2. Duhamna pawh lam loh tur.
3. Zahmawhte, thui lawilo sawi te, fiamthu te pawh.
4. Ringlo mite nen rual lo taka nghawngkawl bah dun loh tur.

C) Nun Krista : Galatia 2:20 ah chuan 'Awmhranna' nun chu ti hian a sawi "....Nimahsela ka nung a ni; keimah erawhchu ka ni tawh lo; Krista chu keimahah a nung zawk a ni.." Tunhma a khawvel tana nung kha 'Krista tan' a lo nungin a lo awmhrang ta a. Khawvel a awm lai chuan khawvel atangin khawvel tan a nung a, Krista ah erawh chuan Krista avanga nungin Krista tan a nung a ni. Ringtu tam tak an nunna inngahna khawvel thil la ni tlatte leh an nunna pawh khawvel nen la inkaihhnawih tlat a awm fo thin. Chuvangin, khawvel tan khenbeh a awm a, amah pawh khawvel tan khenbeha awm (Kros nun-Galatia 6:14) nun neih a tul a ni. Kan thiltih leh duhzawng te chu, khawvel mi pawhin chutiang ti thin nia min ngaih theih loh tura nun a pawimawh thin.

Khenbeh nun chuan 'awmhranna' min pe a kan taksa duhzawng leh thiltih pawh a lo danglam ngei ngei thin.( In taksa pengte pawh fel lohna hriamhrei atan sualna hnenah pe phal hek suh u, amaherawhchu mitthi zing ata nung leh angin Pathian hnenah inpe ula, intaksa pengte pawh chu felna hriamhrei atan Pathian hnenah pe phal zawk rawh u. (Rom 6:13).

D) Awmhran Hlenna : Khawvel a an awm laia khawvel thil/tisa thil laka awmhranna chuan thih hnuah, Pathian rorelna hmaah 'Awmhranna' ah a hruai dawn a. He khawvelah sual leh a thiltihtheihna atanga awm hrang lo tute chu 'Awmhranna' tawng mahse, chatuan 'Hremhmun a awm hranna' a ni thung dawn a ni. " Khawvel tawp hunah chuan chutiang bawkin a awm ang; Vantirhkohte chu an lo chhuak ang a, mi fel zing atan misualate chu an hlir ang a". (Matthaia 13:49) Beram leh kel angin a thliar hrang bawk ang. (Matthaia 25:32,33). Hemi hunah hian ringtu Pathianin a kohchhuah " An zing ata lo chhuak ula, a hrangin awm rawh u" a tih zawm tute chu Pathian hnenah chatuanin an "Awmhrang" hlen tawh dawn a ni.

Rom 8:12 ah chuan," Chuvangin unaute u, bat kan nei; tisa dana awm turin tisa lakah erawh chuan ani lo," tih min hrilh a. Khawvelah hian ei leh in turte, kan mamawh ngaihtuahin hna pawh kan thawk in kan nitin mamawh tur kan ngaihtuah ang a, tisa dan in kan la awm ang . Amaherawhchu, Pathian duh loh zawng tisa thiltih erawh chu kan ti tur a ni lo.Ringlo mite nen ruallo taka nghawngkawl bat dun lova, Pathian ta an nih ang a an nun Pathian tana serhhrang tute nunah chuan," Anmahniah ka awm ang a, Anmahniah ka leng bawk ang,Tin an Pathian ka ni ang a, Anni pawh ka mite an ni ang,"(2.Kor.616) tiin a sawi a. Chutiang ti a nung te chu Pathianin ," Ka lawm ang che u a,In tan Pa ka ni ang a, Nangni pawh ka tan fanu fapa in ni ang, ( 2.Kor.6:17,18) a ti bawk a ni.Chuvangin, piangthar nun nei tur chuan, ' khawvel ata awmhran' a ngai a, Pathian lawmzawng, a fanu fapa ni tur chuan,'khawvel ata awmhran' a ngai a n i. AMEN.






INDIA LOOK EAST POLICY LEH MIZORAM.

LOOK EAST POLICY HI ENGE NI?
( A chanchin tlangpui chauh)



India Look East Policy hi kum 1991 khan Prime Minister,P.V.Narasinha Rao a hunlai
khan sawrkarin a ruahman tan a.Atal Bihari Vajpayee leh Manmohan Singh a te khan P.M.an nih lai khan an chhunzawm zel a ni.

India economic dinhmun siam that zel nan India sorkar chuan Asia ramte thawhhona siampuiin khawchhak ramte leh Asia chhimchhak ramte thurualpui a duha ,chuvangin Association of South EastAsian
Nations(ASEAN) a member pakhat a ni nghe nghe a.He Look East Policy ah hian economic mai nilovin,ram venhimna lam leh political partnership te leh inkalpawhna kawng hrang hrang te a tel a,chung atang chuan trade and investment,science & technology,tourism,human resource development,transportation and infrastructure,health and pharmaceuticals te a ni a.He policy tihchak nan hian sub-regional Group 'BIST-EC' chu 1997 khan din a ni a.Bangladesh,India,Sri Lanka leh Thailand ramte an ni a.Kum 2004 ah khan Myanmar,Bhutan leh Nepal an tel ve leh tak avangin BIMSTEC tiin a hming an thlak leh ta ani.India chu Mekong Ganga Cooperation
(MGC) Project member a ni leh a, Myanmar,Thailand, Laos,Combodia leh Vietnam te an ni.
INDIA IN HMA A LA TAN ZEL

He Look East Policy a India in bul a tan hmasak ber chu Indo-Myanmar Trade Agreement a ni a,January 31,1994 khan an signed ta a.He agreement hi Custom post kal tlangin
insumdawn tawnna thuthlung a ni a.(a)Manipur state a Moreh leh Myanmar ram Tomu te(b)Champhai,Mizoram lehRih,Myanmarteani.Moreh(India lehTamu(Myanmar)
sumdawntawnna chu 12.4.1995 ah hawn a ni tawh nghe nghe a.Agricultural leh nitin eichawp
lam thil a ni a.Kum 2001 khan item dang an belh leh ta a ni.

INDIA HMAR CHHAK TE TAN VANNNEIHNA A NI


India hian he sumdawn tawnna hian Northeast leh Southeast Asia ramte in tlawhpawh zung zung theih nan hma a la nasa hle a,chung zingah chuan India leh Myanmar inkarah kawng165km a lai a,chu chuan Tamu leh Kallymyo a tlawh anga tin,Multi-Model Transmit Transport facility te duangin chu chuan India chhak lam Lawngchawlhna leh Sittwe lawngchawlhna Myanmar a pawh anga chu chuan Mizoram kaltlangin bungrua chu motor hmangin Northeast India ah thlen a ni dawn ta a ni.

He policy atanga hlawkna nasa tak India in a neih ve na turin North East Region te chu Industry hmunpui atan ruahman a ni a, North East Industrial Policy,2007 ah chuan North East ramte chu 'Special Economic Zone'ah puan a ni nghe nghe a ni.Motor kawng inkalpawhna atan hian hmalak mek a ni a. India leh Myanmar sumdawnna turin Rih -Zokhawthar, Rih-Tidim, Rih-Falam kawngte chu cheithat mek a ni a, heng bakah hian Jeribam to Vietnam ram Hanoi,Myanmar kaltlang turte leh Sairang, Mizoram te a ni.

MIZORAM TAN DEVELOPMENT KAWL A ENG DAWN EM?

Kaladan Multi-Modal Transport Transit Project hnuaiah Mizoram leh Burma ram chhungah Chhimtuipui(Kaladan) kawngpui leh lawng kawng siam tum a ni. Mizoram chhungah Km 99.830 Lawngtlai to Burma border thleng kawngpuisiam a ni dawn a, DPR pawh June 15,2009 khan Central ah thehluh fel a ni. He DPR hi Govt, of India chuan June 31,2009 khan a pawm fel tawh bawk a. DPR Rs.572.34 senna tur ruahman a ni. Tin, keini Mizoram kilkhawr ber tan pawh a tangkai tur Rel kawng pawh Aizawl bul Sairang thleng tur a ruahman a ni. Bairabi leh Sairang inkar Km 51.38 a thui Rel kawng siam nan hian cheng vaibelchhe 519.34 chu Central Sorkarin a sanction fel tawh nghe nghe a ni. Rel kawng kalna tur hmunhma thli thlaiin RITES chuan February,2009 thla khan survey a nei tan tawh a ni.( Speech of Pu.P.C.Lalthanliana.Hon'ble Minister of State i/c LAD & Social Welfare Deptt., on 15th Aug,2009 at Lunglei).

LOOK EAST POLICY HI MIZORAM IN A THATPUI ANG EM?.

Developed Country dangte angin Mizoram pawh development programme hrang hrang vangin hma kan sawn ve ta hle mai.He Look East policy-in Mizoram tah hmasawnna a rawn ken tel zing a mi chu 'Rel kawng' Sairang thleng a lut tur hi a ni a. Kum 1991 khan Bairabi thlengin Rel chu a lo lut tan tawh a, amaherawhchu mihring zin vei vahna lam aiin bungrawphur a ni mah mah a.Tuna Look East Policy hian Sairang thleng chauh ni lovin Lawngtlai District chhung a
Hmawngbuchhuah,lawngchawlhna hmun, Kolodyne luia lawng lian in bungrua a rawn phurh thlenna tur hmun thleng a kal tir an tum niawm tak a ni.Tun dinhmunah erawh chuan Sairang thleng a rel kawng sialna tur pawisa an ruahman phawt a ni.Hmun dang a rel kawng siam
reng reng chu Railway Ministry kut ken a nih thin laiin he railway line extension erawh hi chu 25% chauh hi railwy ministry pawisa niin 75% hi Govt, of India in hmun dang atanga a dah a ni a, hmun danga a rel kawng sial dan ang lo takin railway ministry enkawl tur ni lovin, Prime Minister office atanga monitor tur a ni thung a ni.


He Plolicy hian Mizoram ah tunhma aiin hmasawnna tam tak a rawn chaw lut ngeiin a rinawm a, chu chu thlakhlehawm tak zawng a ngaihtuah pawh a pawi hran lem lo ang.
Kan sawi tawh angin India hmar chhak State te tan hmasawnna kawl chu engtin emaw tal chuan a eng ngei ang tih chu a rinawm hle a ni.Amaherawhchu, he policy in a rawn samthluk tur ni a lang zingah chuan tuna ILP,RAP,PAP te hi an la ding nghet zo ang em?.Mizoram mipuite
inlungrualna leh inhumhimna ber hi he policy hian India Sawrkar chakna hmang hian loh theih lohin a namthlu mai ang em tih hi rilru ah a piang lo thei lo a ni.Pu.Lalmuanpuia Punte in 'The Zozam Times' July 24,2009 issue a a tarlan dan chuan :"Bairabi ah hian nitin rel a lo kal ziah a, compartment nga rawn inhnuk in Vai an rawn chuang khat tlat ziah thin.Bairabi YMA hruaitute
chuan ruihhlo dona kawngah pawh harsatna an tawh nasat zia sawiin ruihhlo rawn keng an hriat chian sa ngei pawh, rel a chuang vai an tam avangin man mai an harsat thu leh check a harsat mai bakah check theih loh tluk an nih thu an sawi a. MZP hruiatute chuan uluk tak a an zirin nitinVai 100 atanga 150 velk pilbo thin angin an chhut" tiin a sawi.He policy avang hian kan ram(Mizoram) ah Industry tam zawk te leh Company tam zawk te an lo luhbelh mai thei bawk, chu chu thalai hna nei lote tan 'eizawnna' kawng thar a rawn chhawpchuakin 'unemployment problem' pawh a rawn ti nep mai thei.Amaherawhchu, Sakhaw dang e.g Hinduism etc lo than lenna kalkawng a ni thei ang em? tih hi rilru ah a piang tel lo thei lo a ni.

LOOK EAST POLICY CHU ENGTIN NGE KAN HMUAH ANG LE?.

Mizoram hian Pathian malsawmna tisa leh Thlarauvah kan dawng nasa em em a,Kristian kan nih na 'centenary' hial pawh kan lo lawm tawh nghe nghe a. Amaherawhchu,kan Sakhua ( Christianity) zirtirna lai mu chuan, "Lei a ro khawl khawm lova, vanah ro khawl
khawm zawk turin"
(Matt.6:19,20) min zirtir tlat mai a.Khawvel chu kan khualzinna ram,mi thinghlimte nen tualkhat (Ephesi 2:19) kan ni a.Lal Isua ngeiin "(A ram leh a felna chu zawng hmasa zawk rawh u"Matt.6:30) tiin min zirtir a, khawvel thil aiin Pathian duhzawng ngaihpawimawh hmasak a uar a ni.

Kan ram (Mizoram) ah hian Kristian tha tak tak' Krista avanga tuar ngam,mualpho ngam leh rethei ngam' engemawzat awm mahsela, ram mipui tam zawk hi chu a hminga Kristian mai mai niin kan lang fo thin si a.He Development programme hruanghrau tak maiin hmasawnna rah bi leh sum leh pai a rawn hum luh tur hi mi tam tak chuan thatpui aiin chhiatpui lam kan pan phah zawk ang em? tih hi ngaihtuah hmaih palh chi a ni hauh lo.

Mizoram Sokar hnuaiah hian Department hrang hrang 45 an awm a(Allocation of Business, Mizoram).Heng Department te hian hnathawktu lian tak tak Officers atanga a hnuai lam Muster Roll ( M.R) thlengin Development hna hrang hrang chu an thawk mek a ni.Hetiang a hnathawktu kan tam lai hian 'eirukna'(corruption) erawh chuan bu a khuar nasa hle a niang tih chu mipui tam tak hmuh dan ani thung a.PRISM,SOSA,FOMTU,Y4M,SDYC,LDDVC ten Sorkar hnathawk eiru bawm an hawn ah khan 'corruption thubuai' awrh mai thei mi 42 an awm thu
an tlangzarh a (Evening Post, 30th Sept.2009 & 3rd Oct,2009).Hetiang a nih chuan Look EastPolicy avanga hna hrang hrang lo awm tur hi mi thenkhat tan 'eirukna bawm tha tak' a lo ni thei ang em? tih hi a ni a.NREGS hnuai ah ringawt pawh Job Card lem leh diklo tam tak a awm zel mai nen ( MTP leh MJA ten Saiha Block an zirchianna).

Eng sorkar mai pawh hian a khua leh tuite hmasawnna tur chu a ngaihtuah nasa em em a, theihtawp a chhuah thin. Mahse, khua leh tui te leh a hnathawk tu te(Sorkar hnathawk) hi kan insiam tha a nih loh chuan tun dinhmun atang chuan development programme
thar emaw Look East Policy emaw pawh hian sum leh pai leh hmasawnna rawn thlen mahsela
Kristian zirtirna atanga thlir chuan'boralna lamtluang' a ni dawn a ni.Kan thlarau lam nun chawmtu leh enkawltu Kohhrante pawh an hmingchhe ta zel a ni lawm ni.Hei hian Lal Isua zirtirna aiin khawvel duhamna kan ngaipawimawh zawk tih a kawk em le?.

Tuna kan ram (Mizoram) dinhmun tawh mek atang hi chuan development programme hi 'tisa malsawmna' ni mahsela, kan tan chhiat leh zualna leh Thlarau lam nun bona ah a chang ngei ang. Chuvangin, development chu lo kal zel rawh se, Look East Policy pawh a tha, kan tan a ni.Mahse, kan nun hi Lal Isua zirtirna nen, Pathian tih chungin kan siamthat phawt a ngai. Pathian hian Sorkar chakna leh Policy hrang hrang hmang hian khawvela kan awm chhungin min tuamhlawm thin.Kan nun a fel phawt chuan engmahin min tibuaiin Pathian hnen atangin min la hrang thei lova, chuvangin development proramme hrang hrang kan neih mek leh Look East Policy hi Lal Isua nen kan hmuah a tul a ni.Chutih hunah chuan 'kan rama thil tha te' hi kan ei tawh ang a,sorkar hma lakna avang leh Pathian thatna avangin 'hnute leh khawizu luanna' ramah a chang thei ngei ang".Pathian theihnghilh phah nan leh Pathian theihnghilh chunga kan hman chuan kan tan boralna hmanrua a ni thei dawn a, chuvangin"Hawh u i din thar leh ang u".



Sunday, November 1, 2009

SATANISM (SATANA BIAK)







"Nimahsela nakin hunah chuan mi thenkhatte chu, mi dawtheite vervekna avangin hruaibona thlaraute leh ramhuaite zirtirna thu ngaihsakin rinna chu an la bansan ang tih Thlarau chuan chiang takin a sawi a. (1.Tim.4:1,2).

SATANISM HI ENGE NI ?

Satanism han tih hian Satana pathian anga biate (worship) leh a kaihhnawih heng aien te, dawithiamte, thlarau biak te a huam thei ang a. Thuthlung Hlui hunah pawh khan Babulon mite zingah aien thiamte, aisan thiam te, mitdawivaih thiamte an awm thin a. Kannaan-ho pathian biak thin, Baal leh Asterothi te leh Amon ho pathian, khemos an biak thin dante ngaihtuah hian tunlaia "Satanism" kan tih ang tak hian hmelhriat ni lo mahsela a kalphung leh an sakhaw biak dan en chuan tunlaia satanism kan tih nen hian a kalphung in anna lai tam tak a awm ngei ang.

Baal puithiamte leh zawlnei Eliza an in el tum pawh khan Baal puithiamte kha an in zai thi nasa hle a ( 1.Lalte 18:28). Tunlai a Satanic in inthawina an hlan dan lar tak 'blood sacrifice' nen a in ang hle mai. Amon ho pathian 'Khemos' hnen a 'mei a kal tlang' an tih thin pawh kha satanic hovin mihring an hlan thin dan nen a in hnaivai hle a ni. Thuthlung Thar Kohhran hmasa ah pawh khan 'Satana inkhawmna in ho' (Thup.2:9, 3:9) tihte kan hmu bawk. Heng atang hian satanism hian a thlarauvin hun rei tak atang khan khawvelah hnuhma a lo nei tawh niin a ngaih theih rum rum a ni.


SATANA BIAKNA LO IN TAN DAN.

Satana Kohhran ( Church of Satan) dintu, Dr.Anton Szander Lavey hi kum 1930, April 11-ah Chicago-ah a piang a. A naupan lai atangin a pi hian thawnthu mak tak tak te a hrilh thin a.Chung thwhthute chu ngaihnawm a ti em em thin a. Lasi thawnthu ( fairy tales) leh superstition lam te chuan a nunah zung a kaih nasa ta hle a ni. Hun a lo kal zel a. A film en duhzawng leh ngainat zawngte pawh science fiction lam te, Dracula leh Frankenstein lam te a ni chho ta zel a ni. Amah hi thil la serious mi leh thil thiam thei tak a ni a, music a ngaina in keyboard tum phei chu a thiam em em a. Music bu en lovin music mawi tak tak a phuah chhuak (tum) thiam a. Chung vangte pawh chu a niang circus ah te leh intihhlimna hmun hrang hrang ah te pawh rimawi tumtu ah a tang thin a ni.

Superstition lama inhmang mi a nih vang hian mihring nunphung leh hlimna te pawh hi chutiang lam hawi a hman duhna lian tak a nei chho zel a. Kum 1966, April 30 khan 'Satana Kohhran' a lo din ta a. Satanic Bible pawh kum 1971 khan a lo siam chhuak ta bawk a ni.A ziritirna laimu ah chuan" Nuam i tih angin awm rawh" tih a nih avangin zuitu pawh an pung chak em em a. Chung zingah chuan Musician, zaithiam leh an hun laia mi lar tam tak an awm a ni. October 20,1997 ah a boral a. a boral hnu hian a nupui Magistra Blanche Barton-in Satanic Church hi a enkawl chhunzawm ta zel a ni.

SETANA BIAKNA LO DARHZAU ZEL DAN

Dr.Anton Lavey te khan an sakhaw hmuh chhuah thar kha khawvelah a darhzau na turin hma an la nasa em em a. Chanchinbu hrang hrang leh film industry kal tlangin an thehdarh nasa ta em em a ni. Chung zinga a lar zualte chu Brainiac, The Car (1997), The Devil's Rain (1975) leh The Witch's Mirror te an ni. Magazine hrang hrang pawhin an thu ziakte an chhuahsak thin a. Heng chanchinbu lar tak tak, Look, Mc Calls, Newsweek, Time te hian an pui nasa hle. Zaithiam an hun laia lar tak tak Marilyn Mansfield, Sammy Davis Jr. Marilyn Manson, Jayne Mansfield te pawh a phusa ber ber an ni ( by. Mafaka).
Heng bakah hian Heavy Metal hmangin Satana fakna hla thawndarh ani cham chi a. Rock Band zingah pawh a hlauhawm ber ber an awm a. AC-DC te, Led Zeppelin te, The Rolling Stones te, Motley Crue te, Kiss te, Twisted Sisters te, Judas priest te, Black Sabbat te, Ozzy Osbourne te, W.A.S.P te an ni a, heng ho zai hian Satana thuchah a keng tel a ni . Heng bakah hian Kristian Rock album ah te pawh Satana fakna a inzep a. Stryper ho hla 'In God we Trust' tih ah chuan " Chibai Lucifer" tih leh " Satana hmangaihna hmaah kan kun" tih a ni a, Daniel Band te siam "Rise up" ah pawh " Tunah Satana chibai i buk ang u" tih leh " Satana ka hmangaih ang " tih te a awm bawk( Source : Boruak Lal Vol.1. by P.C.Biaksiama ).

SATANIC CHURCH LEH SATANISM A DANGLAM EM?

Satana Kohhran ( Church of Satan) Dr.Anton Lavey-a hmuhchhuah chuan Kristian Kohhranten thil tha ni a kan inzirtir thin ang zawng zawng chu a kalh zawngin an inzirtir ve thin a. Khawvel ram thenkhat a bik takin America ramah phei chuan an tam hle a ni.He Kohhran hian Pastor te, Puithiam te, Upate neiin a huhova inkhawmna te an nei ve a. An pathian biak nan a an thuamhnaw hmante chu- puithiam kawrfual dum, maicham, sathau khawnvar, dar hmeh rik, tangkaraw no, zu chemte, mipa zahmawh lem, darkhuang leh savun lehkhate an ni. Mimal in leh lo ramah an inkhawm ber.Satanism chu ' dan bawhchhiatna leh thisen chhuahna hmanga ramhuai hnena inthawi thin an ni' a, a hmuchhuaktu pawh Aleister Crowley a ni a, 1905 khan Los Angelos ah a din a. A sakhaw hmuhchhuah thurin atan chuan anchhe lawhna, tualthahna, inpawngsualna, indona te leh thil tha lo lampang reng reng hi a pawm vek a ni mai.(source: Boruak Lal Vol-1 by P.C.Biaksiama).

SATANISM LEH MIZORAM

Satanism hi kan ramah hian thil thar a ni em?. Hnam mawl deuh lai thiltih a ni thei ang em? Satanism nen a ngaihpawlh theih thil, Paganism hi tribal zingah a hluar em/ tih te hi rilru a zawhna awm fo thin a ni.

Kan pi leh pute hunlai suangtuah let hian Puithiam, Bawlpu leh Sadawt kaltlang a' Ramhuai' hnena inthawina chi hrang hrang an lo hlan thinte leh tunlaia 'Satanism' kan tih hi sawi hran theih ni lawi si mahse a tawp a ramhuai biakna-a insuihfin leh si ang hi a ni awm e.Kan pi leh pute ka chuan an damlohna lak a tidam tur leh inthiarfihlim tur te, an hnen atanga kal bo tur te in 'Ramhuai' hnenah an inthawi thin a. Tunlaia 'Pathian anga bia'(worship) nen hi chuan a thu leh hla a dang deuh chuan a hriat, mahse an biak erawh chu thuhmun niin a lang a ni.

Kan sawi lan tawh ang khan tunlai khawvel a 'Satanic Church' leh 'Satanism' rawn tlangzarh tute khan Satanism hi khawvel hmelhriat turin kan kawtlai ah an lo pho chhuak a. Chung zinga an hmanrua chu Film Industry te, Music khawvel te, Cosmetic lam chi hrang hrang te, Fashion te, Graphic Art lam te leh Tattoo te chu sulsutu atan an rawn hmatheh ta ani.Chung thilte chu mi tam zawk tan kan nitin mamawh leh kan hmuh theihte leh ngainat zawng an lo nih bawk si avangin Satanism Spirit chuan kan ram ( Mizoram) hial a rawn dai ve ta a ni.Miin sex lam ngaihtuahna chang hre lo mahse Sex video, sex film, pornography te a en thin chuan a ngaihtuahna chu zawi zawi in chung thil chuan a lo hneh tial tial a, chutiang lam thil tih duhna chu a lo nei nge nge thin ang hian Satana hmanrua chi hrang hrang lo thleng hian Satanism lamah mi tam tak nun chu a lo kaihruai thin niin a lang.

Mi tam tak ka hmelhriat ten Satana an biakna lo intan dan an sawi chu Film, Music leh lehkhabu atang te in a nih thu an sawi. Chuvangin, Satana hian San Francisco-ah te chauh amah betute siam lovin awareness campaign a neihna hmanrua atangin a hlwhtlinna chu kan ram thalai thenkhat te chungah a lo thleng mek ta a ni.Mizoram hmun kilkhawr takah pawh Media hrang hrang hmangin khawvel changkanna chuan min hrut ve ta zel a, chumi rual chuan Satanism thlarau chuan thalaite nun tam tak a hip bet tlat a. Rock music hmangin an nun ah zawi zawi in bu a khuar a, film atangin nun rawnna leh thiltihtheihna (power) neih chakna a lo awm a.Tattoo chhut atangin milem mak pui pui ngainatna a lo chuak a, fashion hmangin thil tam tak thalai hip thei a lo awm a. Kawr thenkhat leh T-Shirt ah te chuan thu maksak leh milem mak pui pui, a then chu Satanic sign chi hrang hrang leh thuziak te a awm a. Thi locket te chu mihring luruhro lem te leh Satanic sign leh Symbol te a tam a. Tunlai mi nih duhna leh intih maksak duhna thinlung pu thalai tam tak thinlung chu he campaign hian 'indirect evangelism' hmangin a hrut ta mup mup mai a ni.

MIZORAM AH SATANA BETUTE AN AWM RENG EM ?.

Kum 1995 khan Pathian rawngbawltu pakhatin Mizoramah Satana betute an awm thu leh Ngaizel ( Kulikawn) ah an inthawi thin thu kan inah a sawi a. Chung hun lai chuan thil ni thei turah ka ngaih loh lutuk avangin 'fiamthu thawh' ang lekah ka ngai nghe nghe a. Mahse, kum 2004 atanga rawngbawlna avanga ka han tawn tak meuh chuan thil ni thei lova ka lo ngaih thin kha a tak ngei a ni tih phat rual lohin ka hre ta a ni.

Mizoramah hian thalai tam tak, thil sual ti lo leh Pathian tan a nung leh piangthar tha tak engemawzat an awm laiin thalai thenkhat Satana be duh hial khawp a nung khaw lo an awm tih hi belhchian dawl tak a ni a.Tun thleng hian Kohhrana rawngbawltu thenkhat zingah hetiang hi an awm ring lo leh heng mite tan a chhanchhuah hna thawk tute sawisel ching engemaw zat an la awm tho bawk a ni. Tin, Psychiatrist thenkhat leh Doctor tam tak pawh in an ring lo bawk.Thalai rual mi 16-20 vel, a huhova Satana be thin te, mi 5-10 vel te an awm bawk a. Hmanni lawk a Satana betu pakhat chuan thalai mi 200 rual an awm thu min hrilh tlat mai anih chu.Chung ho chuan pawl hming dangdai leh maksak tak tak, Satana fakna lam hawi zawng te an invuah a, Entirnan : Lucifer's Satan's Daughter ( LSD) tih te, Over Cute Girl ( OCD) tih te, Coyotte etc. Satana, a huho a be tur hian an inhmukhawm fo thin a ni.Chutiang pawl anga awm zat chiah erawhchu hriat a har hle a. Pawl thenkhat chu reilote ah an darh a, pawl dangah an awm leh bawk thin.

Satana bia-a pawl (group) anga awm te hian dan leh dun chu siam ve bawk thin mahsela veng hran leh hmun hrang hrang a mi te an nih ve fo avangin lungrual taka inhmukhawm a, kal zel chu an harsatna a ni fo a, mumal takin an kal thei thin lo. Group thenkhat chuan an pawl chhinchhiah nan an taksa-ah Tattoo te an chhu a, group thenkhat chuan an T-Shirt ah te an pawl hming an chhu bawk thin. Hetiang group member zinga mi hi an duh chuan an pawl atangin an talhrang ve mai a. An pawl chhuahsan tute lakah chuan invauna te chu nei ve thin bawk mahsela hlauhawm khawp a intihnat a awm loh vang pawh a ni mai thei an duh chuan an tal hrang a, anmahni remchan dan angin Satana biak chu an chhunzawm zel thin bawk a ni.

Mi thenkhat erawh chu pawl zawm pawh nei lem lo, mahni duhdan leh remchan dan anga Satana betute an awm bawk a. Chung mite chuan mi tihdan entawn kher lovin an thiam dan ang angin Satana chu an be mai thin a ni. Hetiang mite hi tleirawl kum 15-18 inkarah a hluar emaw tih tur a ni nghe nghe . Heng mite hi High School level ah leh Hosteller zingah an awm nual mai.Tin, De-addiction centre thenkhat leh Home thenkhatah an awm bawk.Thil pawi tak erawh chu, heng mite hi an fimkhur em em a, Teacher / warden ten an hre lo fo a, a hria an awm pawhin an tha en mai mai a. Nu leh Pa thenkhat an fanu/fapa in Satana a bia tih hre reng chung pawh a engah mah ngai duh chuang lo sawi tur an awm bawk.

ENG VANGIN NGE MIZORAM A THALAI THENKHAT TEN SATANA AN BIAK ?.

Kum 2004 tawp lam atang khan Mizoramah Satana biak duhna hi a lo thleng nasa zual a, Kohranah 'thlarau lama harhna'( revival) lo thleng thin ang mai hian 'Satana biak duhna harhna'( revival of Satanism) chu a lo thleng a, mi tam tak erawh chuan kan hre lem lo. Kum 2005 chhung khan a nasa zual nghe nghe a ni. Hemi chungchang hi Satanist pakhat nen a kan inkawm tumin ka sawi a, ani chuan ," I sawi dik chiah a nih chu. Khang hun lai khan kum 12 ka ni a, zanah te hian ka muhil thei ngai lo va , Satana be turin tunge min tanpui ang, engtin nge a biak dan tur tih hlir ka ngaihtuah a. Satana biak dan min zirtir thei awm tur a ka ngaihte ka zawng kual nasa em em a. Ka nun zawng zawng hi Satana biak chakna hian a luahkhat tlat a, mak tak a ni," tiin a sawi nghe nghe. Tun lai hian Satana be thar chu an awm pheuh pheuh mai thei. Kum 2004 hma lam a pawl(group) leh mimal anga Satana lo be thin mi tlemte bakah a tam zawk chu kum 2004 leh 2005 a revival anga lo thleng atanga Satana be tan te an ni tlangpui awm e.

Satana an biakna chhan bulpui hi a in ang lo hlawm em em a. A then chu ruihtheih thil pawh ti lem lo mahse, an thiante emaw an chhungte zinga mi tu emaw an huat ruk em em tihnat an duh avanga Satana thiltihtheihna beisei te an awm a. Mi thenkhat chu ruihtheihthil Satanan a ngaihtuahsak beisei vang te an ni a. Mi thenkhat chu a pawina pawh hre lem lo tih ve chak hrim hrim vang te an ni a. Mi thenkhat chu Pathian laka beidawng te an ni a. Thenkhat chu khawvel hausakna leh hlimna beisei vang te an ni a. Zirlai ( student) tam tak chu 'lehkha thiam theihna hmuh beisei vang' te a ni bawk a. Mi thenkhat chu awmngaihna hriat tawh loh vang te an ni a, mi thenkhat chu mi maksak nih duh vang hrim hrim te an ni bawk. Satana betute hi mi thenkhat chuan hmangaihtu an neih loh vang te leh chhungkaw kehchhia (broken family) atanga seilian an nih vang ah te an ngai fo thin. Mi thenkhat nun ah chuan dik mahsela a tam zawk hi chu chhungkaw pangngai tak a mi an ni mah mah zawk. Rawngbawltu chhungkua a mi te, mi awmthei tak chhungkua a mi te, piangthar anga lang, a ruk a Satana bia te an awm nuk mai.

ENG HUNAH NGE ? KHAWI HMUN AH NGE AN BIAK THIN?

Mizoramah hian a hu hova Satana betute hian hmun fianrial an thlang thin a. Khaw pawn emaw miin an hmuh mai lohna tur hmun thelh deuh lai emaw, mi tlawhpawh vak loh tur hmun emaw an thlang tlangpui thin a. Chutiang hmun remchang a awm lo a nih chuan thlanmual remchang emaw an hmang mai thin bawk.

Hetianga an thil ti lai hi mi hmuh an duh loh avangin an fimkhur hle thin. Ruihtheih thil leh sex te leh music an ngaihthlak theihna hmun te fimkhur takin an thlang hram hram thin. Tin, hmun thenkhatah erawh chuan zan rei, mi mut reh zanlai dar 12(p.m) vel ah te khawi lai hmunah emaw, hmun ualau lai ah pawh thawm nei vak lovin an ti thin tho bawk. Group hruaituten a hmun an thlan ang ang a ni tlangpui thin.Hmun thenkhatah chuan inthawina an hman zawh hian an zinga mipa thenkhat chu 'Sihal' angin an 'U' chiam thin a ni awm e(He thu hi an zing a tel thin nula pakhatin min hrilh atanga ka hriat a ni). A hu ho a inthawina hmang thin ho hian thla bial zan ( full moon) an thlang fo thin a. October thla bial zan phei chu an ngaihlu zual emaw tih mai tur in an hmang thin. Kum tin October 15 atanga November 15 hi Halloween denchhen in khawvel pum huap a Satana betuten Satana Birthday lawm nan an hman thin a nih avangin hmun hrang hrang ah an uar hle.

Hmun thenkhatah chuan a huho mi pali emaw panga emaw te chuan kar tin Nilaini leh Zirtawp ni a inthawiin, tlai lam dar 5 leh dar 6 inkar, zanriah ei hun lai, mi reh lai ni a an hriat chuh in thlanmualah an inthawi thin bawk.

Mi thenkhat chu mahni tih tih a ti ve tawp mai, a hun leh hmun pawh thliar hrang lem lova inthawina hmang thin te an awm nual bawk. Zan rei tawh lam, chhungte mut hnuah te an mutna pindan (bed room) leh inthiarna leh bathroom-a inthawina hlan thinte an awm bawk. Gospel camping neih lai a lo inthawi te, School-ah zana inthawi te ( hosteller) an awm bawk. Hetianga a huho (group) emaw mimal angin emaw inthawina an hlan thin hian Satana chu mihring hmel anga in larin an inthawina 'hun serh' chu a rawn hmanpui zeuh zeuh thin niin an sawi. Inthawina an hlan lai hian mahni thiante hmel tihbaiawm tak leh Satana hmel rapthlak tak ang a hmu te pawh an awm fo thin laiin mi thenkhat erawh thung chuan Satana chu tlangval hmeltha tak anga hmute pawh an awm bawk. Inthawi nan hian Mizoramah chuan Zawhte thisen te, anmahni thisen te an hmang tlangpui thin. Chung thisente chu mi thenkhat chuan 'Pentagram' an siam ah chuan an theh a, an chhampual thin a. Mi thenkhat erawh chuan an taksa khawi lai emaw chu an zai thi ringawt bawk a, mi thenkhat erawh chuan anmahni thisen chu an in leh a, mi thenkhat erawh chuan an thiante thisen nen an thisen chu an chhun pawlh a, an in thin. Inthawina an hman hian 'Satanic sign' zingah hman bik an nei thin a, chu chu lei ah emaw, paper-ah emaw, bangah emaw an ziak bawk.

SATANISM THAT LOHNA / PAWINA CHHAN.

Sam 73:25-ah chuan, " Vanah khian nang lo chu tu nge ka neih ang?.Leiah pawh hian nang lo chu ka duh tumah an awm lo" tih kan hmuh laiin chu nun kalsan a Satana biak chu Pathian pawi sawina SUAL lian tak a ni. Exodus 20:3- ah chuan,"Keimah lo chu Pathian dang reng reng i nei tur a ni lo" tih kan hmu a, Satanism hi Pathian Fapa rahbehna a tling bawk ( Pathian Fapa rap bet a,thuthlung thisen, amah tihthianghlimna chu thil naran a ruat a...Heb 10:29).
Satanic hmanraw lar tak 'Baphomet' an tih phei chu Isua hmuhsitna leh tih elna nasa tak ani nghe nghe.Thuthlung Hlui ah chuan pathiandangte be lo tur leh pathian dang be tura thlemtu chu 'TIHHLUM TUR' a ti hial zawk a ni ( Deut.13:6-10). Pathian thikthu a chhe hle.

Mi thenkhat in " Satana betute pawh an da leh tawh, an be rei peih lo" tiin fiamthu thawh nan an hmang fo mai. Hei hian 'Satanism' pawizia an hriatchian tawk lohzia a ti lang awm e. Misual ten Lal Isua-ah piantharna an lo chan veleh hian Thlarau Thianghlim in a chhinchhiah thin a (Ephesi 1:13,14 & Johana 14:17), miin Satana an biak veleh hian Satana thlarau 'Ramhuai ( Thlarau Sual)' in a awmchilh ve nghal thin.Hetiang hi a nih avangin Timothe'an 'Ni hnuhnung a mite' a tih ang mizia an lo nei thin ( 2.Tim.3:1-5).Satanic ka hriat zingah za-a za ( 100%) in ramhuai an pai a ni. Campingah te vawi tam tak lut htin mahsela an kawchhung a ramhuai kha hnawhchhuahsak an nih loh chuan 'Thlarau Thianghlim a piantharna' an chang thei lova, piangthar ni a inhria in lo nung zui pawh nise thlarau lamah harsatna an nei zel tho a, 'Vanram' an thleng dawn chuang lo a ni ( ...tupawh Krista Thlarau nei lo chu amaha mi a ni lo . Rom.8:9b).

An kawchhunga ramhuai chu hnawhchhuahsak ni mahse an piangthar ta tihna a la ni chuang lo, '....khawvel tan khenbeh a awm a, khawvel pawh an tan khenbeh a nih loh chuan'(Galatia 6:14). An pianthar loh chuan ramhuai bawkin a luhchilh leh thuai thin ( Matt.12:43). Sualna chi hrang hrang ti te leh ruihtheih thil ti te an nunhlui a kir leh (piangthar hnungtawlh/da) nen a in ang lo hle a, huang khat a dah chi an ni lo.Satanic ni lo hnungtawlh emaw/ da emaw chu an nun ngaiah an kir leh a, ramhuai an pai kher chuang lo va, Satanic erawh chu ramhuaiin a nei/ luhchilh leh nghal thin. Chuvangin, Pathian mi hman tak rawngbawltu emaw piangthar tha tak emaw tanpuina tel lo chuan an tan Satana bawih ata a chhuah theih tawh loh reng reng.

Sawi tur a tam hle, kan sawi seng lovang.Crime ah te pawh hnuhma an nei zel a. Sap ramah chuan tualthat tute, rukru te, sualna hrang hrang a inhnamhnawih zingah Satana betute hnuhma a tam hle. Police, Doctor, Nurse, Sumdawng, Sawrkar hnathawk, politician etc zingah Satana betute an tam mai. Mizoramah pawh hian Crime investigation ah pawh an lang tan ta a ni.Chuvangin, Mizoram hi 'Kristian Ram' a nih ang ngeiin "Krista tan' nung ila, Satana tan a khua leh tui hi i pe phal lo ang u. Harh a hun a, thawh a hun tawh hle a ni. Satanism hi engmahlo ah kan ngaih zel chuan 'Ramhuai thiltihtheihna' nen nasa taka an chet hun a thleng lovang tih a sawi theih loh. Kan Kristian dan, nun leh thiltihah Pathian Thu ang a nung zel in Satana do ila Satana bawih a tang mek, Satanan bumna hmang a amah a inbiak tir "SATANIC/SATANIST' te i chhan chhuak ang u, LALPAN a hmangaih a ni. AMEN.(Source: Rinna Thiltihtheihna ( The Power of Faith) by: C.Lalfakzuala(Mafaka)).






Friday, October 30, 2009

HIV-AIDS (pun belh). Source : The Zozam Times. 22.10.2009(Thursday).








2009 SEPTEMBER-2009 AH HIV POSITIVE 100 IN PUNBELH (SEX ATANGA KAI 74. ).

Aizawl October 22: Mizoram State AIDS Control Society-in National AIDS Control Programme a kalpui mekah chuantun September,2009 chhung khan Mizoramah mi 3,115 te thisen test atangin HIV positive 100 hmuhchhcuah thar an ni a,heng zinga a tam ber 74 te chu mipat hmeichhiatna (sex) hman atanga kai an ni.

MSACS chinchhiah dan chuan September,2009 thla kalta khan HIV positive hmuhchhuah thar 100 zinga 23 chu ruihhlo a in jection vanga kai an ni a. Nu, naupaiin a faa a kai 2 leh kai dan/chhan hriat loh atanga kai 1 a awm belh bawk.Kum 1990 October thla atanga chhinchhiah danin kumin September thla kalta thleng khan, he natna kai mi 3,803-ah mipa 1223 leh hmeichhia 1120 te chu mipat hmeichhiatna hman atanga HIV positive kai an ni a.
Ruihhlo a in jection atanga kai mipa 938 leh hmeichhia 218 an awm bawk.2009 September thla chhung bikah hian kum 14 hnuailam, HIV positive kai 3 hmuh belh an ni a, kum 15 lah kum 24 inkarah mi 35, kum 25 leh 34 inkarah 40, kum 35 leh 49 inkarah 20 leh kum 50 chunglamah 1 hmuhchhuah thar a ni. Kumin August thla chhung khan thisen test 2773-ah HIV positive hmuhchhuah thar mi 89 an awm a, September thla a 100-ah kai chhovin, August thla a khumna hi 11 a ni.
Kum 1990 October thla atanga 2009 September thla thlengin HIV positive hi kum 14 hnuailamah mi 156 an awm a, mipa 70 leh hmeichhia 86 an ni. Kum 15 leh 24 inkarah HIV positive 1,012 awmin mipa 966 leh hmeichhia 551 an awm. Kum 35 leh 49 inkarah HIV positive 1,027 awmin hmeichhia an tam zawk a, mipa 356 an nih laiin hmeichhia chu 671 an ni.

HIV/AIDS Oct,1999 -Aug,2009 Sep,2009 Oct 1999-Sept,2009
Thisen test zat 84,045 3115 87,160
HIV positive 3,703 100 3,803
AIDS Case 299 0 299
AIDS Death 164 0 164
Sexual Cobtact 2,269 74 2,343
IDUs 1,333 23 1,156
Perinatal 148 2 150
Others 153 1 154

Kum 50 chunglam HIV positive 91 zinga 67 chu hmeichhia, mipa 24 an ni.Kum 1990 October thla atang khan Mizoram-ah AIDS vei 299 awm tawhin, heng zinga 164 chu an thi tawh a, kumin August leg September-ah chuan thi an awm lo a ni.Mithiamte sawi danin HIV positive pakhat hmuhchhuah belh a nih hian hmuhchhuah loh 10 vel zel awm anga chhut a ni a. Kum 2001 Mizoram chhiarpuia mihring awmzat 8,88,573 atanga chhut chuan, tuna HIV positive 3,803 chu 0.45% a
nih lain thisen test mi 87,160 atanga HIV positive hmuhchhuah tawh hi za zelah 4.36 a tling a ni. He tih lai hian, tunhnaia lehkhabu hralh tla tak HIV positive te inpuanna'Hnehtu Ngawichawi" tih, Darthakunga ziak chuan ngaihven a hlawh hle a. He lehkhabuin a rin phak bak leh beisei aia nasain mipui ngaihven a hlawh chu mak a tih thu a ziaktu Darthakunga chuan a sawi.
He lehkhabu leitute hi a tam ber chu nu leh pa an nih thu sawiin, " A bikin nu ten an ngaihven lehzual, 80% an thling hial ang. Fate chhiar atana he lehkhabu leitu hi an thahnem hle," a ti a. A chhiartute atanga phonr call a dawn nasat thu sawiin, "HIV positive inpuang ngamlo mangang tak tak te pawhin min rawn phone a, HIV positive nupa tual khat chu an in puanga, rilru hahna leh manganna atangin an talchhuak mek," a ti bawk.He lehkhabu-a chuang HIV/AIDS te chu an inchhirloh thu leh, midangte tana malsawmna an nih theihna niah ngaiin, huaisen taka an inpuan ngamna hian midang, inpuang ngamlote tan tanpuitu tangkai leh malsawmna thlentu niah an ngai hial a, thenkhat chuan telh ve an ni lo chu an chhuahchhal fiam hial tih a sawi.
HIV positive te inpuanna lehkhabu hi copies 1500 chhut a ni a, tlangzarh atanga ni 5 chhungin a hralh zo vek a ni. Tunah hian chhut hnihna copies 1500 a chu zo leh tawh a, engemawzat a hralhchhuak leh tawh tih Darthakunga chuan a sawi bawk.